Công trình xanh 21/09/2026

868 công trình xanh tại Việt Nam và bước chuyển của thị trường xây dựng

Việt Nam đã ghi nhận 868 công trình xanh tính đến cuối Quý II/2026. Hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, ngành xây dựng đang thay đổi toàn diện — từ khâu chọn vật liệu, thiết kế cho đến thi công — theo hướng tiết kiệm năng lượng và cắt giảm khí thải.

Áp lực từ biến đổi khí hậu và những tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe đang buộc ngành xây dựng phải định hình lại tư duy phát triển. Nếu trước đây công năng và chi phí là ưu tiên hàng đầu, thì nay các yếu tố như mức tiêu thụ năng lượng, lượng carbon phát thải và tác động môi trường của công trình đang được đặt lên bàn cân một cách nghiêm túc.

Sự dịch chuyển này hiện diện xuyên suốt, từ lúc lựa chọn nguyên liệu, dựng bản thiết kế đến giai đoạn vận hành. Những giải pháp như sử dụng năng lượng tái tạo, vật liệu ít phát thải, khai thác ánh sáng và thông gió tự nhiên, hay tăng mật độ cây xanh đang dần trở thành lựa chọn được ưu tiên.

Câu chuyện bắt đầu từ vật liệu

Trong tiến trình “xanh hóa” ngành xây dựng, vật liệu giữ vai trò then chốt. Bởi vậy, việc kiểm soát phát thải không đợi đến khi công trình đi vào hoạt động mà được tính toán ngay từ khâu sản xuất và tuyển chọn nguyên liệu đầu vào. Đã có những doanh nghiệp nội địa mạnh dạn rót vốn vào công nghệ để cho ra đời các dòng vật liệu đạt chuẩn kiểm soát phát thải quốc tế.

Chia sẻ về hướng đi này, chị Lê Ngọc Vân Anh — Trưởng phòng Phát triển kinh doanh Công ty Cổ phần Gỗ An Cường — cho biết doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền hiện đại, tối ưu chi phí vận hành và đưa trí tuệ nhân tạo (A.I.) vào quản lý điều hành, nhằm sản xuất các dòng gỗ công nghiệp đáp ứng những yêu cầu phát thải nghiêm ngặt của thị trường quốc tế.

Theo giới chuyên môn, khi doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ sản xuất, đó cũng chính là một mắt xích trong việc hình thành chuỗi cung ứng vật liệu xanh — nơi mà nguồn gốc, mức phát thải và khả năng tiết kiệm tài nguyên ngày càng trở thành thước đo trong việc chọn vật liệu cho công trình.

Trả lại ánh sáng, gió trời và màu xanh cho công trình

Ngày càng nhiều kiến trúc sư đưa các giải pháp tận dụng thông gió tự nhiên, ánh sáng trời và mở rộng không gian xanh vào công trình, vừa để giảm điện năng dùng cho chiếu sáng, làm mát, vừa nâng cao chất lượng không gian sống.

ThS.KTS Trần Trung Vĩnh — Giảng viên Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh — nhận định rằng việc kết hợp các yếu tố ưa sinh thái với tối ưu điều kiện tự nhiên có thể giải quyết cùng lúc hai bài toán: giảm tiêu thụ năng lượng cho công trình và cải thiện chất lượng sống của người dùng. Theo ông, khi lồng ghép khéo léo yếu tố thân thiện sinh thái cùng ánh sáng và thông gió tự nhiên, công trình vừa thu hẹp được dấu chân carbon trong vận hành, vừa mang lại môi trường sống tốt hơn cho sức khỏe con người.

Điều này cho thấy khái niệm “công trình xanh” đang được hiểu theo nghĩa rộng hơn. Một công trình bền vững không đơn thuần được đánh giá qua số lượng cây trồng, mà còn ở cách nó sử dụng năng lượng, vật liệu, khả năng khai thác điều kiện tự nhiên và tác động trong suốt vòng đời của mình.

Cần một hệ sinh thái, không phải những nỗ lực đơn lẻ

Con số 868 công trình đạt chứng nhận xanh tính đến hết quý II/2026 cho thấy quá trình chuyển đổi của ngành xây dựng Việt Nam đã có động lực rõ rệt. Tuy nhiên, để tiến gần hơn đến mục tiêu Net Zero, việc xanh hóa cần được triển khai đồng bộ ở mọi khâu, từ sản xuất vật liệu, thiết kế, thi công đến vận hành công trình.

Theo các chuyên gia trong ngành, một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay là xây dựng hệ sinh thái đủ mạnh cho công trình xanh, thay vì để từng doanh nghiệp, đơn vị thiết kế hoặc nhà thầu tự triển khai theo những tiêu chí riêng biệt.

Bên cạnh việc từng bước hoàn thiện bộ tiêu chí công trình xanh thống nhất, thị trường cũng cần các chính sách hỗ trợ cụ thể về vốn và thủ tục nhằm khuyến khích dự án giảm phát thải. Sự liên kết giữa nhà sản xuất vật liệu, đơn vị tư vấn thiết kế, chủ đầu tư và nhà thầu thi công cũng cần được tăng cường. Chỉ khi các mắt xích phối hợp chặt chẽ, tiêu chí xanh mới có thể được duy trì xuyên suốt, từ nguyên liệu đầu vào đến khi công trình hoàn thiện và đưa vào sử dụng.

Vì thế, trên hành trình tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, thành công của ngành xây dựng không nằm ở việc đếm được bao nhiêu công trình gắn “nhãn xanh”. Bài toán thực sự là làm sao giảm phát thải trên toàn bộ vòng đời công trình — từ sản xuất vật liệu, giải pháp thiết kế, thi công đến năng lượng tiêu thụ khi vận hành. Khi tiêu chí xanh được cài đặt ngay từ vạch xuất phát thay vì chắp vá về sau, quá trình đô thị hóa và mục tiêu giảm phát thải mới thực sự có thể đồng hành cùng nhau.

Với hơn 36 năm hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, vật liệu và công nghệ, CIC cung cấp gói giải pháp trọn vẹn cho cả hai đầu của chuỗi giá trị công trình xanh:

Cho chủ đầu tư và nhà thầu: tư vấn đạt chứng nhận công trình xanh LEED, LOTUS, cùng các bộ công cụ đánh giá hạ tầng bền vững
Cho nhà sản xuất vật liệu: tư vấn lập hồ sơ LCA/EPD, kiểm kê khí nhà kính và tính dấu chân carbon sản phẩm trong ngành vật liệu xây dựng như: Xi măng, sơn …..
Nền tảng dữ liệu và năng lượng sạch: dịch vụ chứng chỉ năng lượng tái tạo I-REC và tư vấn thị trường carbon, giúp công trình và doanh nghiệp hoàn thiện bức tranh phát thải một cách nhất quán.

Cách tiếp cận đồng bộ này giúp tiêu chí xanh được duy trì xuyên suốt — thay vì để chủ đầu tư, đơn vị thiết kế và nhà sản xuất vật liệu làm việc rời rạc, mỗi bên một chuẩn.

Hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, thành công của ngành xây dựng không nằm ở việc đếm được bao nhiêu công trình gắn “nhãn xanh”. Bài toán thực sự là giảm phát thải trên toàn bộ vòng đời công trình — từ sản xuất vật liệu, giải pháp thiết kế, thi công đến năng lượng tiêu thụ khi vận hành. Khi tiêu chí xanh được cài đặt ngay từ vạch xuất phát, với sự đồng hành của đội ngũ tư vấn chuyên sâu, quá trình đô thị hóa và mục tiêu giảm phát thải mới thực sự có thể song hành.