CBAM và logistics Việt Nam: Doanh nghiệp cần thích ứng ra sao?
CBAM và Logistics Việt Nam đang ngày càng có mối liên hệ chặt chẽ khi các yêu cầu về dữ liệu phát thải, minh bạch môi trường và vận hành bền vững trở thành một phần quan trọng của chuỗi cung ứng toàn cầu. Dù logistics hiện chưa trực tiếp thuộc nhóm ngành chịu nghĩa vụ tài chính của CBAM, các doanh nghiệp vận tải vẫn là mắt xích quan trọng trong quá trình thu thập và quản lý dữ liệu carbon. Khi doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu tăng cường kiểm soát phát thải, yêu cầu về dữ liệu từ hoạt động vận chuyển và logistics cũng ngày càng rõ nét.
Sức ép từ làn sóng “xanh hóa”
Từ ngày 1/1/2026, CBAM của Liên minh châu Âu đã chuyển sang giai đoạn vận hành đầy đủ. Theo quy định, các mặt hàng thuộc diện điều chỉnh — sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón… — khi vào thị trường EU đều phải khai báo lượng phát thải hàm chứa, gồm cả phần trực tiếp lẫn gián tiếp phát sinh trong quá trình sản xuất.
Hội thảo “Áp lực CBAM, ESG và tiêu chuẩn xanh toàn cầu” thuộc chuỗi sự kiện The Green IZ Tour 2026 vừa mới được tổ chức tại Hà Nội.
Dù phát thải từ khâu vận tải hiện chưa nằm trong nghĩa vụ tài chính của CBAM, quy định này vẫn buộc các nhà sản xuất phải thay đổi căn bản cách họ thu thập và quản lý dữ liệu vận hành. Cùng lúc đó, các khung báo cáo phát triển bền vững (ESG) và yêu cầu về trách nhiệm giải trình chuỗi cung ứng ngày càng được nhiều thị trường lớn áp dụng. Tùy theo đòi hỏi của từng khách hàng và hệ thống báo cáo riêng, không ít doanh nghiệp xuất khẩu đã bắt đầu mở rộng phạm vi thu thập dữ liệu phát thải ra toàn chuỗi — kéo theo nhu cầu tìm hiểu thông tin từ chính các đơn vị vận tải, để sẵn sàng cho những kịch bản báo cáo sâu hơn về sau.
Tuy vậy, quá trình chuyển sang vận tải bền vững của logistics Việt Nam vẫn vướng nhiều rào cản thực tế: chi phí đầu tư phương tiện xanh còn lớn, hạ tầng hỗ trợ chưa đồng bộ, trong khi năng lực kiểm kê và minh bạch dữ liệu khí nhà kính của phần lớn doanh nghiệp mới chỉ ở giai đoạn sơ khởi. Phát biểu tại hội thảo “Thách thức CBAM, ESG và tiêu chuẩn xanh toàn cầu” (thuộc chuỗi The Green IZ Tour 2026 tại Hà Nội), TS. Nguyễn Minh Thảo — Trưởng ban Nghiên cứu Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược — lưu ý rằng chính sách xanh ở mỗi thị trường có yêu cầu và lộ trình khác nhau, lại thường xuyên thay đổi. Vì thế, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi để có hướng thích ứng linh hoạt ngay từ đầu.
Ông Hoàng Quang Phòng – Phó chủ tịch VCCI phân tích tác động của CBAM, ESG lên các doanh nghiệp khi tiếp cận thị trường EU.
Chủ động mở ra không gian đối thoại
Trong bối cảnh đó, chuỗi tọa đàm The Green IZ Tour 2026 — do 247Express phối hợp cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức — trở thành một điểm kết nối đáng chú ý. Chương trình dự kiến tổ chức nhiều sự kiện tại các địa phương tập trung khu công nghiệp trọng điểm phía Bắc. Sau khởi đầu ở Hải Phòng (tháng 5/2026) và Hà Nội (tháng 8/2026), chuỗi hoạt động sẽ tiếp tục lan tới các vùng công nghiệp khác.
Nhìn nhận về xu hướng này, ông Hoàng Quang Phòng — Phó Chủ tịch VCCI — cho rằng các yêu cầu về phát thải carbon và trách nhiệm môi trường đang dần trở thành yếu tố then chốt khi doanh nghiệp muốn tiếp cận thị trường và đối tác quốc tế.
Bà Phạm Thị Vân Anh – Giám đốc Kinh doanh miền Bắc của 247Express phát biểu
Về phía 247Express, bà Phạm Thị Vân Anh — Giám đốc Kinh doanh miền Bắc — chia sẻ doanh nghiệp đang tích cực cập nhật diễn biến thị trường, đồng thời thừa nhận ngành logistics vẫn còn cả chặng đường dài để tối ưu phát thải trong vận hành và xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ báo cáo bền vững.
CIC — đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình thích ứng
Trước những yêu cầu ngày càng khắt khe từ CBAM, ESG và các tiêu chuẩn xanh toàn cầu, doanh nghiệp cần chuẩn bị trên con đường chuyển đổi xanh này.
Với kinh nghiệm tư vấn phát triển bền vững, Công ty Cổ phần Công nghệ và Tư vấn CIC (netzero2050.vn) có thể đồng hành cùng doanh nghiệp ở nhiều khâu then chốt: kiểm kê khí nhà kính (GHG inventory) và tính toán dấu chân carbon cho sản phẩm cũng như toàn chuỗi cung ứng; xây dựng hồ sơ đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA/EPD); tư vấn tuân thủ CBAM và lập báo cáo phát thải hàm chứa đáp ứng yêu cầu của thị trường EU; cùng với các giải pháp về thị trường carbon, chứng chỉ năng lượng tái tạo (I-REC) và công trình xanh.
Sự chuẩn bị bài bản ngay từ hôm nay — với một đối tác tư vấn giàu chuyên môn — chính là cách để doanh nghiệp biến áp lực tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh và chủ động vững vàng trước mọi biến chuyển của chuỗi cung ứng.
Trung tâm Tư vấn Phát triển bền vững và Giải pháp công nghệ kỹ thuật (CSS) – Công ty CP Công nghệ và Tư vấn CIC
Hotline: 0866 059 659
Email: info@cic.com.vn
Website: www.netzero2050.vn | www.cic.com.vn
Nguồn: Báo VnEconomy
