Việt Nam nằm trong top 6 quốc gia xuất khẩu vào EU sau khi CBAM có hiệu lực

CBAM chính thức có hiệu lực thành công từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Việt Nam nằm trong top 6 nước có hàng hóa xuất khẩu vào EU thuộc diện CBAM theo thống kê của EU.

Cơ chế CBAM vận hành chính thức từ 1/1/2026

Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) đã chính thức đi vào hiệu lực thành công vào ngày 1 tháng 1 năm 2026, sau quá trình triển khai phối hợp trên tất cả các quốc gia thành viên EU. Hệ thống đã tích hợp liền mạch Cơ sở dữ liệu CBAM (CBAM Registry) với Hệ thống Nhập khẩu Hải quan Quốc gia, Biểu thuế chung (TARIC) và Cơ chế Một cửa Hải quan EU (EU Customs Single Window). Sự kết nối thông suốt này đảm bảo việc trao đổi dữ liệu theo thời gian thực, xác thực người khai báo hiệu quả và duy trì quy trình nhập khẩu không bị gián đoạn tại biên giới bên ngoài của EU.

Theo Quy định CBAM, kể từ ngày 1/1/2026, việc xác thực quyền tự chứng nhận CBAM (CBAM authorisations) đối với hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh sẽ được cơ quan Hải quan thực hiện bắt buộc trước khi Thông quan (Release for Free Circulation). Quy trình này bao gồm việc giám sát ngưỡng miễn trừ 150 euro, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nhập khẩu vừa và nhỏ (SME) phù hợp với gói quy định Omnibus.

Việc triển khai thành công Cơ sở dữ liệu CBAM chính thức và tích hợp với các hoạt động Nhập khẩu Hải quan MS UCC mới cho thấy sự vững chắc của khung pháp lý, sự chuẩn bị kỹ lưỡng của các cơ quan thuộc Ủy ban Châu Âu, Cơ quan có thẩm quyền quốc gia (NCA) và cơ quan Hải quan, cùng với sự chủ động của các đơn vị kinh tế và hiệu quả của các giải pháp kỹ thuật số tích hợp.

Việc thực thi CBAM vào ngày 1/1/2026 khẳng định năng lực của EU trong việc triển khai các công cụ chính sách khí hậu phức tạp mà không gây cản trở thương mại, đồng thời củng cố tính minh bạch, công bằng và tham vọng khí hậu trong các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Các cơ quan chức năng quốc gia ghi nhận thời gian xử lý ổn định nhờ vào quy trình làm việc kỹ thuật số đã được hài hòa hóa.

Dưới đây là cái nhìn tổng quan về số liệu vận hành của CBAM:

• Hơn 12.000 đơn vị đã nộp đơn xin cấp quyền tự chứng nhận CBAM tính đến ngày 7 tháng 1 năm 2026.
• Hơn 4.100 đơn vị đã nhận được tư cách “Người khai báo CBAM được ủy quyền” (Authorized CBAM declarant) trên khắp EU ngay trước và sau ngày 1 tháng 1 năm 2026.
• Tổng cộng từ ngày 1/1 đến 7/1/2026, đã có 10.483 Tờ khai Hải quan Nhập khẩu chứa hàng hóa CBAM được xác thực tự động và theo thời gian thực thông qua hệ thống hải quan tích hợp.

Khối lượng thương mại được bao phủ

Lượng hàng nhập khẩu CBAM được khai báo trong giai đoạn báo cáo đầu tiên (từ ngày 1 đến ngày 6 tháng 1 năm 2026) đạt 1.655.613 tấn, phân bổ theo các lĩnh vực như sau:

• Sắt và Thép: chiếm 98% tổng khối lượng.
• Nhôm: 0,3%
• Phân bón: 1,2%
• Xi măng: 0,5%
• Điện và Hydro: 0% (Lưu ý: Dữ liệu này chỉ là số liệu sơ bộ. Việc nhập khẩu điện và hydro sẽ hiển thị đầy đủ khi quá trình truyền dữ liệu hoàn tất).

Việt Nam nằm trong top các quốc gia xuất khẩu hàng đầu (hàng hóa CBAM)

Các quốc gia xuất xứ chính của hàng hóa nhập khẩu thuộc diện CBAM bao gồm:

• Thổ Nhĩ Kỳ
• Trung Quốc
• Ấn Độ
• Canada
• Đài Loan
• Việt Nam

Các quốc gia thành viên nhập khẩu nhiều nhất

Khối lượng tờ khai CBAM cao nhất được ghi nhận tại Bỉ, Tây Ban Nha, Romania, Hà Lan, Pháp, Đức.