“Minh bạch hóa dữ liệu môi trường, chủ động tham gia thị trường carbon”
Ngay sau khi Sàn giao dịch carbon trong nước đi vào vận hành, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu cộng đồng doanh nghiệp rà soát công nghệ, minh bạch hóa dữ liệu môi trường và chủ động tham gia thị trường carbon. Doanh nghiệp được xác định là động lực quyết định sự thành bại của lộ trình đưa Việt Nam hướng tới Net Zero vào năm 2050.
Chuyển đổi xanh và ESG là chiến lược sống còn của doanh nghiệp
Phát biểu tại Diễn đàn năng lượng và môi trường sáng 8/7, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế chính là động lực quyết định sự thành bại của lộ trình phát thải ròng bằng 0. Theo Phó Thủ tướng, cộng đồng doanh nghiệp cần xác định chuyển đổi xanh và quản trị ESG là chiến lược sống còn, không chỉ để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường mà còn là cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ba yêu cầu được đặt ra cụ thể: rà soát công nghệ sản xuất, thực hiện kiểm kê phát thải và minh bạch hóa dữ liệu môi trường, đồng thời chủ động tham gia thị trường carbon. Về dài hạn, doanh nghiệp cần tiên phong xây dựng lộ trình giảm phát thải và tích hợp tiêu chí ESG vào chiến lược kinh doanh. Phó Thủ tướng cũng khẳng định Chính phủ kiên định nguyên tắc không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng.
Đồng quan điểm, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhận định các tiêu chuẩn xanh, thị trường carbon, tài chính xanh và chuỗi cung ứng xanh đang tạo ra những “luật chơi mới” trong thương mại toàn cầu. Sàn giao dịch carbon là công cụ hỗ trợ thực hiện mục tiêu giảm phát thải, giúp doanh nghiệp chủ động tham gia các cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon và tiếp cận nguồn lực tài chính xanh trong tương lai.
Thị trường carbon: hạn ngạch phát thải trở thành tài sản của doanh nghiệp
Sàn giao dịch carbon trong nước đã chính thức vận hành từ ngày 29/06/2026 tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) với mã hạn ngạch VN2025, ghi nhận lô giao dịch hạn ngạch đầu tiên với giá chào bán thấp nhất 135.000 đồng. Kỳ giao dịch kéo dài đến ngày 24/12/2027 với tổng số 511.473.846 hạn ngạch được phân bổ. Theo tính toán của giới chuyên gia, vốn hóa toàn thị trường vào khoảng 66.500 tỷ đồng.
Cơ chế vận hành đặt phát thải vào đúng vị trí của một khoản mục tài chính. Doanh nghiệp phát thải thấp hơn hạn ngạch được cấp có thể bán phần dư trên thị trường; ngược lại, doanh nghiệp phát thải vượt hạn ngạch buộc phải mua thêm để đáp ứng nghĩa vụ tuân thủ. Ranh giới giữa hai kịch bản này — chi phí hay doanh thu — nằm ở chất lượng dữ liệu kiểm kê khí nhà kính và lộ trình giảm phát thải mà doanh nghiệp xây dựng ngay từ hôm nay.
Điều này đồng nghĩa các cơ sở thuộc danh mục được phân bổ hạn ngạch cần thực hiện kiểm kê khí nhà kính chặt chẽ và liên tục trong năm, qua đó xác định chính xác lượng phát thải để có định hướng mua hoặc bán hạn ngạch, bảo đảm quyền lợi và tối ưu chi phí tuân thủ.
Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu?
Không thể giao dịch cái mình chưa đo được. Bước nền tảng là kiểm kê khí nhà kính theo ISO 14064-1 và GHG Protocol, tuân thủ Nghị định 06/2022/NĐ-CP và Nghị định 119/2025/NĐ-CP, với số liệu Scope 1 và Scope 2 đủ tin cậy để đối chiếu hạn ngạch được phân bổ. Từ kết quả kiểm kê, doanh nghiệp xác định khoảng cách giữa mức phát thải thực tế và hạn ngạch, lượng hóa rủi ro chi phí tuân thủ.
Trên cơ sở đó, lộ trình giảm phát thải được xây dựng với các giải pháp cụ thể: tối ưu năng lượng, chuyển đổi nhiên liệu, sử dụng điện tái tạo thông qua chứng chỉ I-REC, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn và công nghệ giảm phát thải carbon. Cuối cùng, doanh nghiệp định vị mình trên thị trường — mua bán hạn ngạch, phát triển dự án tín chỉ carbon — đồng thời chuẩn bị cho Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) nếu có hoạt động xuất khẩu sang châu Âu.
CIC đồng hành cùng doanh nghiệp trên lộ trình Net Zero
Công ty Cổ phần Công nghệ và Tư vấn CIC cung cấp hệ sinh thái dịch vụ đầy đủ giúp doanh nghiệp sẵn sàng tham gia thị trường carbon: kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở, báo cáo giảm nhẹ phát thải, tư vấn tín chỉ carbon và thị trường carbon, chứng chỉ năng lượng tái tạo I-REC, tư vấn LCA – EPD và CBAM, tư vấn công trình xanh cùng các giải pháp công nghệ giảm phát thải carbon.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và các dự án đã triển khai thực tế tại những ngành phát thải lớn như nhiệt điện, thép, xi măng, dệt may và xây dựng, CIC cam kết mang lại giá trị thiết thực, giúp doanh nghiệp chuyển từ cam kết sang hành động bằng những con số đúng.
Để biết thêm thông tin chi tiết về thị trường carbon, sàn giao dịch carbon và dịch vụ kiểm kê khí nhà kính, Quý khách hàng vui lòng liên hệ Công ty CP Công nghệ và Tư vấn CIC, hotline: 0866.059.659 để được hỗ trợ.
Nguồn tham khảo: VnExpress, Báo Chính phủ, VnEconomy (08/07/2026); netzero2050.vn (29/06/2026).
