Quyết Định 699/QĐ-BNNMT Thí Điểm Phân Bổ Hạn Ngạch Phát Thải 2025-2026
Vào ngày 03/03/2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành đã chính thức ký ban hành Quyết định số 699/QĐ-BNNMT. Đây là văn bản pháp lý then chốt, đóng vai trò trực tiếp cụ thể hóa Quyết định số 263/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Với quyết định này, lộ trình thí điểm cho giai đoạn 2025 và 2026 chính thức được kích hoạt, tập trung vào ba lĩnh vực có cường độ phát thải cao nhất bao gồm: nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép và sản xuất xi măng.
Cơ sở pháp lý và nghĩa vụ nộp trả hạn ngạch
Quyết định 699/QĐ-BNNMT không chỉ là một thông báo phân bổ đơn thuần mà còn là sự tiếp nối chặt chẽ các quy định tại Điều 19 của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP. Đặc biệt, nghĩa vụ của doanh nghiệp đã được củng cố rõ rệt thông qua các nội dung sửa đổi, bổ sung tại khoản 16 Điều 1 của Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ban hành ngày 09/06/2025. Theo đó, các cơ sở nằm trong danh sách thí điểm bắt buộc phải thực hiện trách nhiệm nộp trả hạn ngạch phát thải khí nhà kính theo đúng hạn định, biến việc kiểm soát phát thải trở thành một điều kiện tiên quyết trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Việc cụ thể hóa từ Quyết định 263/QĐ-TTg sang Quyết định 699/QĐ-BNNMT cho thấy sự quyết tâm của Chính phủ trong việc hình thành thị trường carbon nội địa. Các doanh nghiệp giờ đây cần nhìn nhận hạn ngạch phát thải như một loại tài sản định lượng được, đòi hỏi công tác kiểm kê khí nhà kính phải đạt độ chính xác cao nhất để phục vụ việc đối soát và nộp trả hạn ngạch sau này.
Danh mục định danh cụ thể qua Phụ lục kèm theo
Một phần không thể tách rời của văn bản này chính là Phụ lục thí điểm phân bổ hạn ngạch. Phụ lục đính kèm theo Quyết định 699 cung cấp danh sách định danh cụ thể các nhà máy nhiệt điện, cơ sở sắt thép và xi măng thuộc diện phải thực thi thí điểm trong năm 2025 và 2026. Việc ban hành phụ lục chi tiết giúp các đơn vị sản xuất chủ động xác định vị thế của mình trong lộ trình giảm phát thải, đồng thời là căn cứ để các cơ quan chuyên môn tại địa phương thực hiện vai trò giám sát.
Để đảm bảo tính nghiêm minh, Cục Biến đổi khí hậu được giao trách nhiệm thông báo và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Hệ thống giám sát này sẽ theo dõi sát sao việc tuân thủ hạn ngạch của từng cơ sở, đảm bảo mọi dữ liệu phát thải đều được minh bạch hóa. Đây là bước chuẩn bị sống còn để các doanh nghiệp công nghiệp nặng tại Việt Nam thích nghi với cơ chế thị trường carbon chính thức dự kiến vận hành vào năm 2028.
Nhu cầu kiểm kê khí nhà kính và kế hoạch giảm phát thải
Trong bối cảnh hạn ngạch phát thải bắt đầu được siết chặt, nhu cầu thực hiện kiểm kê khí nhà kính trở thành điều kiện tiên quyết và cấp thiết đối với mọi doanh nghiệp. Kiểm kê khí nhà kính không chỉ đơn thuần là báo cáo số liệu mà còn là công cụ giúp cơ sở xác định chính xác lượng phát thải thực tế để làm căn cứ nộp trả hạn ngạch theo Quyết định 699. Nếu không có dữ liệu kiểm kê chuẩn xác, doanh nghiệp sẽ đối mặt với rủi ro thiếu hụt hạn ngạch, dẫn đến các chế tài pháp lý hoặc phát sinh chi phí lớn khi phải mua bổ sung hạn ngạch trên thị trường.
Song song với việc kiểm kê, việc xây dựng một kế hoạch giảm phát thải bài bản là chiến lược sống còn để doanh nghiệp vận hành trong mức hạn ngạch cho phép. Các giải pháp như cải thiện hiệu suất năng lượng, chuyển đổi quy trình sản xuất hoặc tích hợp các công nghệ hiện đại như Thu giữ và Lưu trữ Carbon (CCUS) đang trở thành xu hướng tất yếu của năm 2026. Một kế hoạch giảm phát thải hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ quy định pháp luật mà còn tối ưu hóa chi phí vận hành, tạo ra lợi thế cạnh tranh khi thị trường tín chỉ carbon chính thức vận hành.
Toàn văn Quyết định xem tại đây.
Đọc thêm: Việt Nam công bố hạn ngạch phát thải khí nhà kính 2026 cho 110 nhà máy điện, thép, xi măng
