Quy định xử phạt vi phạm về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính theo Nghị định 412/2026/NĐ-CP
Ngày 14/11/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 412/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ban hành và thay thế Nghị định 45/2022/NĐ-CP.
Đáng chú ý, lần đầu tiên kiểm kê khí nhà kính (KNK), hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon có khung xử phạt riêng, chi tiết tại Điều 46. Từ nay, báo cáo kiểm kê KNK là nghĩa vụ pháp lý có chế tài rõ ràng: nộp chậm, số liệu sai hay phát thải vượt hạn ngạch đều bị xử phạt.
Kính gửi tới Quý doanh nghiệp toàn văn Điều 46.
Điều 46. Vi phạm quy định về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính
1. Phạt cảnh cáo đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Chậm nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở, kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở, báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở cho cơ quan quản lý nhà nước theo quy định với thời gian chậm nộp dưới 31 ngày; không kịp thời tuân thủ yêu cầu cung cấp thông tin, số liệu phục vụ kiểm kê khí nhà kính, đánh giá kết quả giảm phát thải khí nhà kính của các bộ quản lý lĩnh vực, địa phương; báo cáo sai lệch dưới 10% về tổng lượng phát thải khí nhà kính trong báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở và tổng lượng giảm phát thải khí nhà kính trong báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở;
b) Nộp báo cáo hoặc gửi thông tin đăng ký, thông tin thực hiện của chương trình, dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon cho cơ quan quản lý nhà nước quá thời hạn quy định dưới 15 ngày;
c) Đăng ký thông tin về số lượng tín chỉ các-bon được cấp, đã nhận, đã phân chia cho cơ quan quản lý nhà nước quá thời hạn quy định dưới 15 ngày;
d) Nộp báo cáo việc bán hoặc chuyển tín chỉ các-bon ra nước ngoài cho cơ quan quản lý nhà nước quá thời hạn quy định dưới 15 ngày.
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm sau đây:
a) Nộp báo cáo hoặc gửi thông tin đăng ký, thông tin thực hiện của chương trình, dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon cho cơ quan quản lý nhà nước quá thời hạn quy định từ 15 ngày đến dưới 31 ngày;
b) Đăng ký thông tin về số lượng tín chỉ các-bon được cấp, đã nhận, đã phân chia cho cơ quan quản lý nhà nước quá thời hạn quy định từ 15 ngày đến dưới 31 ngày;
c) Nộp báo cáo việc bán hoặc chuyển tín chỉ các-bon ra nước ngoài cho cơ quan quản lý nhà nước quá thời hạn quy định từ 15 ngày đến dưới 31 ngày.
3. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với các hành vi vi phạm sau đây:
a) Báo cáo sai lệch từ 10% trở lên về tổng lượng phát thải khí nhà kính trong báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở và tổng lượng giảm phát thải khí nhà kính trong báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở;
b) Nộp báo cáo hoặc gửi thông tin đăng ký, thông tin thực hiện của chương trình, dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon cho cơ quan quản lý nhà nước quá thời hạn quy định từ 31 ngày trở lên;
c) Đăng ký thông tin về số lượng tín chỉ các-bon được cấp, đã nhận, đã phân chia cho cơ quan quản lý nhà nước quá thời hạn quy định từ 31 ngày trở lên;
d) Nộp báo cáo việc bán hoặc chuyển tín chỉ các-bon ra nước ngoài cho cơ quan quản lý nhà nước quá thời hạn quy định từ 31 ngày trở lên;
đ) Cung cấp thông tin không đúng về số lượng tín chỉ các-bon trong báo cáo về bán hoặc chuyển tín chỉ các-bon ra nước ngoài cho cơ quan quản lý nhà nước theo quy định.
4. Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với hành vi chậm nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở, kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở, báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở với thời gian chậm nộp từ 31 ngày trở lên đến dưới 91 ngày theo quy định.
5. Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Tổ chức không thực hiện kê khai và nộp lệ phí chuyển nhượng tín chỉ các-bon cho cơ quan quản lý nhà nước theo quy định;
b) Chậm nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở, kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở, báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở trên 91 ngày theo quy định;
c) Thẩm định báo cáo không đúng theo giấy chứng nhận đăng ký hoạt động xác nhận giá trị sử dụng, kiểm tra xác nhận do cấp có thẩm quyền cấp; thẩm định không chính xác tổng lượng phát thải khí nhà kính trong báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở hoặc tổng lượng giảm phát thải khí nhà kính trong báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở;
d) Không thực hiện báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở, báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở trong năm phải nộp báo cáo theo quy định hoặc chậm nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở, báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở quá 06 tháng kể từ thời điểm phải nộp báo cáo theo quy định.
6. Hành vi phát thải khí nhà kính vượt quá hạn ngạch nộp trả của tổ chức bị xử phạt như sau:
a) Phạt cảnh cáo đối với vi phạm lần đầu đối với hành vi phát thải vượt hạn ngạch nộp trả dưới 1.000 tấn CO₂ tương đương;
b) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần đối với hành vi phát thải vượt hạn ngạch nộp trả dưới 1.000 tấn CO₂ tương đương;
c) Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng đối với hành vi phát thải vượt hạn ngạch nộp trả từ 1.000 tấn CO₂ tương đương đến dưới 3.000 tấn CO₂ tương đương;
d) Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng đối với hành vi phát thải vượt hạn ngạch nộp trả từ 3.000 tấn CO₂ tương đương đến dưới 5.000 tấn CO₂ tương đương;
đ) Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng đối với hành vi phát thải vượt hạn ngạch nộp trả từ 5.000 tấn CO₂ tương đương trở lên.
7. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 1, điểm a khoản 3, khoản 6 Điều này.
LƯU Ý CHO DOANH NGHIỆP
- Doanh nghiệp bị phạt gấp đôi. Theo khoản 2 Điều 6, mức phạt tiền trong Điều 46 áp dụng cho cá nhân, còn tổ chức có cùng hành vi bị phạt gấp 02 lần. Ví dụ, nếu doanh nghiệp không nộp hoặc nộp báo cáo kiểm kê chậm quá 06 tháng, mức phạt có thể lên tới 200 triệu đồng.
- Sai số liệu thì vừa bị phạt vừa phải nộp lại lợi ích. Ngưỡng 10% là ranh giới giữa phạt cảnh cáo và phạt tiền. Dù ở mức nào, doanh nghiệp vẫn phải nộp lại số lợi bất hợp pháp.
- Phát thải vượt hạn ngạch bị phạt theo bậc. Mức phạt tăng theo số tấn CO₂ tương đương vượt hạn ngạch, cao nhất 400 triệu đồng khi vượt từ 5.000 tCO₂tđ.
- Đơn vị thẩm định cũng chịu trách nhiệm. Thẩm định không chính xác bị phạt 80–100 triệu đồng (mức cá nhân). Vì vậy, hồ sơ kiểm kê sẽ được soát xét chặt chẽ hơn ngay từ đầu.
- Thời hiệu xử phạt là 02 năm (Điều 5). Sai sót hôm nay vẫn có thể bị xử lý trong 2 năm tới.
Công ty Cổ phần Công nghệ và Tư vấn CIC – tiền thân là Trung tâm Tin học, trực thuộc Bộ Xây dựng, hơn 35 năm kinh nghiệm về giải pháp phần mềm, thiết bị công nghệ cao và tư vấn phát triển bền vững trong xây dựng, vật liệu xây dựng và năng lượng. Trung tâm Giải pháp Bền vững (CSS) của CIC cung cấp:
- Kiểm kê KNK cấp cơ sở theo ISO 14064-1 và quy định Việt Nam
- Lập kế hoạch và báo cáo giảm nhẹ phát thải KNK cấp cơ sở
- Rà soát số liệu, chuẩn bị hồ sơ sẵn sàng cho thẩm định
- Phần mềm CAGE Carbon quản lý dữ liệu phát thải
- Tư vấn CBAM, thị trường carbon và tín chỉ carbon
Liên hệ ngay để được rà soát miễn phí mức độ tuân thủ kiểm kê KNK của doanh nghiệp:
Ông Nguyễn Hồng Quân – Chuyên viên Phát triển kinh doanh & Tư vấn Phát triển bền vững, Trung tâm Giải pháp Bền vững (CSS)
Điện thoại: 0936 085 694
Website: netzero2050.vn

